به گزارش رصدمراغا ما انسان ها هر کدام خصوصیات خاصی داریم که ما را از یکدیگر متمایز می کند ، جغرافیا و مناطق مختلف در جوامع انسانی نیز ممکن است این چنین وجوه تمایزی داشته باشند ؛ حال این مسئله را با نقش آفرین های تاریخی و جریان های مختلف فکری و فرهنگی عجین کنیم و آن چه به دست خواهد آمد جریان شناسی مردم آن منطقه خواهد بود .

و آذربایجان سر بلندی در این نوع بررسی ها دارد .

« مکرر عرض کردیم مردم آذربایجان و به طور مشخص مردم تبریز و بسیاری از شهرهای آذربایجان ، این ها کسانی هستند که از بیش از صد سال قبل در عمده ترین حوادث و تحولات مثبت این کشور در صف اول قرار داشته اند و نقش آفرینی کردند از تحریم تنباکو که مرحوم حاج میرزا جواد مجتهد تبریزی وارد میدان شد تا نهضت مشروطیت »۱

کیفیت حضور در صحنه های سرنوشت ساز تاریخ بسیار مهم تر از نفس حضور است ، به راستی مهم است که تو در کجای معرکه ی تاریخ باشی ، تماشاچی یا جریان ساز یا …

دو ویژگی را در مردم تبریز و آذربایجان می بینید یکی اینکه مردم تبریز در حوادث گوناگون همیشه آغازکننده بودند، شروع کننده بودند و ابتکار عمل را در دست گرفته‌اند . قضیه‌ی بیست و نهم بهمن از این قبیل است . در قضایای قبل هم همین جور بوده است، در قضیه‌ی مشروطه هم همین جور بود .

خصوصیت دوم، وفاداری است. بعضیها وارد یک راهی میشوند، اما ادامه نمیدهند و وفادار نمیمانند؛ حوادث گوناگون آنها را متزلزل میکند، مردد میکند؛ گاهی از راه برمیگردند، گاهی بدتر از برگشتن، اصل حرکت و راه را انکار میکنند؛ از این قبیل داشتیم. مردم تبریز و آذربایجان وفادارند، ایستاده‌اند.۲

این بازخوانی ها چه پیامی دارند ؟ آیا صرفا تجمعی برای یک یادآوری نوستالژیک و خاطره بازی است ؟

عزیزان من! جوانان من! مردان و زنان غیور تبریز و آذربایجان! نکته‌ی اصلی، در این ایستادگی است. ما چرا بیست و نه بهمن را هر سال گرامی میداریم؟ مسئله این نیست که ما میخواهیم در گذشته توقف کنیم. خیلی از شما جمعیتی که اینجا هستید و خیلی از جوانان آذربایجان و شهر تبریز، آن روز را ندیدند، درک نکردند، آن روز در دنیا نبودند؛ اما گرامی میدارند. این توقف در گذشته نیست، این نشان‌دادن خط حرکت صحیح به سمت آینده است.»۳

حادثه بزرگ ۲۹ بهمن تبریز مانند تمام حوادث تاریخی در بطن خود ، زبان گویایی دارد . معناهایی که تنها چشم بینا و گوش شنوایی طلب می کنند . « چند معنا در این حادثه بزرگ وجود داشت اوّلاً ایمان عمیق دینی؛ ثانیاً غیرت دینی؛ ثالثاً شجاعت؛ پس از اینها، مسئله‌ی موقع‌شناسی، و درک درست حوادث؛ ایمان اسلامی، غیرت ایمانی، شجاعت، اهل اقدام بودن، پیشرو بودن، صف‌شکن بودن، کارهای برجسته و نوآوری در راه اهداف والا انجام دادن، زمان را شناختن، موقعیّت را شناختن، و کار متناسب با موقعیّت را انجام دادن، یکی از برکات و آثار بیست‌ونهم بهمن بود»۴ شاید عده ای خرده بگیرند که آیا نسل جوان امروز یارا و توان تحمل سنگینی این چنین وظیفه خطیر تاریخی و گذشته درخشان را خواهد داشت ؟

آذربایجان، امروز از جهت ایمان، استقامت، بصیرت و ایستادگی، حتّی از آن دوران مهم و سرنوشت‌ساز هم جلوتر است… در واقع شما هستید که لنگر آرامش این کشورید. در واقع آنطور که شما در شعرتان گفتید، بنده عرض میکنم: «آرامِ دل ایران سیزلر سیز» ۵      این لنگر نیز به داشتن چنین امام روشن ضمیری به خود می بالد .

۱ – بیانات در دیدار جمع پرشور مردم آذربایجان ۲۶/۱۱/۹۰

۲ – بیانات در دیدار جمع پرشور مردم آذربایجان ۲۸/۱۱/۸۸

۳ – بیانات در دیدار جمع پرشور مردم آذربایجان ۲۶/۱۱/۹۰

۴ – بیانات در دیدار جمع پرشور مردم آذربایجان ۲۸/۱۱/۹۲

۵ – بیانات در دیدار جمع پرشور مردم آذربایجان ۲۸/۱۱/۹۱

به قلم محمود عبدالله زاده