به گزارش پایگاه اطلاع رسانی رصدمراغا ؛ شهرستان مراغه با ۵۰۰ اثر تاریخی که همگی مربوط به دوران مختلفی از تاریخ همچون دوره های ایلخانی، سلجوقی، معبد مهری و دوره اوراتویی است، یکی از ۱۰ شهر مهم دارای بافت تاریخی در کشور به شمار می رود.

مراغه از دوران قبل از اسلام‌ آباد بوده‌ است ولی به نوشته تاریخ نگاران قرن ‌های ۱۲ تا ۱۴ میلادی دوران رشد و شکوفایی آن است، زمانی که پایتخت سلسله ‌های متعدد محلی از جمله احمدیلیان و اتابکان آذربایجان بوده‌است و در نهایت مرکز حکومت ایلخانی قرار داده شد.

معبد مهر مراغه

معبد مهر مراغه در ۶ کیلومتری‌ جنوب‌ شرقی‌ مراغه‌ در روستای‌ ورجوی‌ واقع‌ شده‌ است‌. این‌ معبد با قدمت دوره اشکانی و ساسانی برای پرستش خورشید و برگزاری آیین مهرپرستی در عمق‌ زمین‌ کنده‌ شده‌ و به‌ جز ورودی‌ دالان‌ راه‌ دیگری‌ ندارد. این‌ اثر در حدود قرن‌ هشتم‌ دچار تغییراتی‌ شده‌ وسقف‌ اصلی‌ نیایشگاه‌ آن‌ دست‌ کاری‌ شده‌ است‌. این‌ معبد تاریخی‌ از نظر حجم‌ کار، دقت‌ و هنری‌ که‌ در حجاری‌آن‌ به‌ کار رفته‌ در شمار نمونه‌های‌ ارزنده‌ نیایشگاه‌های‌ کهن‌ سرزمین‌ ایران‌ است‌.

آیین مهرپرستی در ایران وجود معابد مهر را مورد تائید قرار می‌دهد که بنای موسوم به چاه مرتضی علی در شیراز در زمره آن‌هاست ، مهرپرستان معتقد بودند که «میترا یا مهر  بعد از کشتن گاو تیری به یک صخره زده و آب از آن جاری نموده است » که این دلیلی بر وجود مهرآبه آب یا چشمه کوچک آب در معابد مهر هست ، در سازه سنگی مراغه جای گودی وجود دارد که یک نفر می‌توانسته سر خود را در آن فروبرده و غسل‌تعمید نماید که به‌احتمال‌قوی همان چشمه یا آب مهر بوده است .

مسجد ملارستم  مراغه

مسجد ملارستم  مراغه یا مسجد امام خمینی مراغه در ابتدای خیابان قدس، میدان ملارستم واقع شده است متاسفانه کتیبه ‌اى در بناى مسجد نیست تا نام بانى و معمار و سال بنا را مشخص سازد اما مسجد ملارستم جزو اولین مساجد دوره ی صفوی است که الگوی مساجد و بناهای ستون داری چون عالی قاپو و چهلستون اصفهان قرار گرفته است.
ساختمان اصلى مسجد به سه واحد مختلف تقسیم مى ‌شود که عبارت است از : شبستان اصلى و بزرگ تابستانى، شبستان کوچک تابستانى و محل دیگرى که به محل خرج دادن مسجد موسوم است.

در ضلع شمالی مسجد دو در ورودی با سر دری بلند واقع است که یکی از قوس جناغی و مقرنسکاری گچی برخوردار است و در حاشیه سردر از گچبری های شبکه ای و تزئینات هندسی ستاره ای شکل استفاده شده و کتینه سنگ مرمری بچشم می خورد. ضلع شمالی مسجد شامل هشت ستون آجری است به صورت جرز با طاقنماهایی که درهای ورودی و پنجره های متعدد آن به سـوی میدان ملا رستم باز می شود. هرچند تغییراتی در پنجره مزبور داده شده اما فرم تزئینی آجری خفته راسته روی نما برجای مانده است.

هوانس مقدس؛ تنها کلیسای موجود در مراغه

کلیسای هوانس مقدس یکی از کلیساهای ارامنه کاتولیک است و نام آن برگرفته از اسم یکی از حواریون عیسی به ‌نام یوحنا که ارامنه به آن «هوانس» می‌گویند، گرفته شده‌است.

این کلیسا در داخل شهر مراغه واقع شده و تنها کلیسای موجود در این شهر است، در دوران حکومت ایلخانان مغول از موقعیت خاصی برخوردار بوده‌است ولی در زمان حاضر این کلیسا به ‌دلیل مهاجرت ارامنه به تهران و شهرهای دیگر، عملاً بدون استفاده باقی مانده‌است ؛ این کلیسا شامل سه بخش محل اسکان اسقف اعظم، مدرسه و روشن‌کردن شمع وعود است که برخلاف عرف رایج در کلیساسازی، دارای پلان مربع القاعده است.

مدخل این کلیسا در ضلع غربی و ورود به داخل آن از طریق درگاه زیر تاق گنبدی صورت می‌گیرد. سردر ورودی کلیسا دارای گنبد رک هرمی با روکش شیروانی است و ناقوس کلیسا نیز در این محل واقع شده‌است ، فضای اصلی کلیسا مستطیلی‌شکل است که عبادتگاه یا محراب در ضلع شرقی آن واقع شده و مرکب از سه تاق‌نما با قوس جناغی است.

تاق‌ نمای میانی از دو تاق‌ نمای طرفین بزرگتر بوده و در داخل این تاق‌ نما دو پنجره مستطیل‌شکل وجود دارد که با شیشه‌های الوان مزیین شده‌اند. تاق‌ نمای میانی دارای تاق جناغی و تاق‌ نماهای طرفین دارای گنبد کوچکی است.

موزه ایلخانی مراغه

مراغه نخستین  پایتخت ایلخانان مغول در سال ۶۵۷ هجری قمری بود و به همین خاطرتنها موزه تخصصی ایلخانی کشور  در این شهر ایجاد شده است ؛ایلخانان مغول  ۱۰۴ سال در ایران حکومت  و در این مدت ۱۷ نفر فرمانروایی کرده اند.
این موزه با شش بخش مراغه کهن ، سفال ، سکه ، کتابت ، فلز و شیشه یاد آور فرهنگ و تمدن مردم ایران در۷۸۱ سال پیش است .
در بخش سفال موزه مراغه از تمام تکنیک های رایج سفالگری آن دوره که عصر طلایی سفالگری ایران نیز نام گرفته آثار بی نظیری به نمایش در آمده است ؛ کاسه، بشقاب، آبریز وانواع ظروف تزئینی از جمله سفال های به نمایش در آمده در این موزه است .

در بخش کتابت نیز صفحاتی از قرآن های نفیس به خط یاقوت مستعصمی به نمایش در آمده که برای اولین بار در این قرآن ها ترجمه  فارسی زیر آیات نگاشته شده است ؛ مجموعه سکه های این موزه نیز شامل ۱۵۰ عدد سکه کامل ترین و ارزشمندترین سکه های دوره ایلخانان مغول بوده و از همه ایلخانانی که در ایران حکومت کرده اند سکه های ارزشمندی به نمایش گذاشته است ؛ جنس این سکه ها از طلا ، نقر و مس که سکه های طلا برای اعیاد و جشن ها ، نقر برای تجار و بازرگانان و سکه های مس نیز برای داد و ستد روزانه ضرب شده است .

مسجد شجاع الدوله مراغه

مسجد شجاع الدوله مراغه ای از یادگارهای دوره قاجار به خاطر ویژگی های منحصر به فردی که در آن وجود دارد با شماره ۲۳۰۴۰ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

این مسجد دارای شش پایه و گنبد و نیم گنبدهای زیبا و طاق های متعدد است و حدود ۱۶ متر طول، ۱۳ متر عرض و ۶ متر ارتفاع دارد و مساحت تقریبی آن ۲۴۰ مترمربع است.این مسجد هم مانند بسیاری دیگر از بناهای تاریخی دستخوش تغییرات و دستکاری هایی شده است که از آن جمله می توان به تغییر و مرمت ضلع جنوبی مسجد در بخش محراب و الحاق ورودی شرقی و آشپزخانه مسجد در ظلع غربی به خود مسجد، همچنین به سفیدکاری داخل مسجد با ملات گچ سفید اشاره کرد.

مقبره اوحدی مراغه

رکن الدین ابوالحسن مراغی مشهور به اوحدی مراغه ای عارف و شاعر پارسی گوی نامدار دوره ایلخانی و صاحب مثنوی معروف “جام جم” است ؛اوحدی؛ مانند اغلب شاعران عصر خود پس از گذراندن جوانی و پایان بردن تحصیلات معمولی زمان خود، از مراغه به قصد سیر و سیاحت خارج شد و مدت های مدیدی را به سیاحت گذراند. در این سیاحت ها بود که گذرش به  کرمان می افتد و از محضر شیخ اوحدالدین کرمانی بهره مند می شود.

مقبره اوحدی مراغه ای مربوط به دوره پهلوی دوم است و در خیابان خواجه نصیر جنوبی مراغه واقع شده است مقبره اوحدی مراغه ای سازه ای مدرن و بتنی است که در فاصله سال های ۵۳ تا ۵۷ بوسیله انجمن آثار ملی ایران بر روی مزار این شاعر شهیر قرن هفتم و هشتم هجری قمری اجرا شده است. به عبارتی تجدید بنای مقبره اوحدی درسال ۱۳۵۲ توسط کمیته ای به نام تجدید بنای مقبره اوحدی صورت گرفت. بنای جدید حاوی آرامگاه و محوطه سازی و کتابخانه می باشد و در وسط باغ گنبد زیبایی از بتن آرمه بجای آرامگاه قبلی احداث و سنگ مقبره قبلی به موزه آرامگاه منتقل گردید.این اثر در تاریخ ۳۰ بهمن ۱۳۸۶ با شماره ثبت ۲۱۰۸۰ به‌ عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

ادامه دارد …