به گزارش پایگاه اطلاع رسانی رصدمراغا ؛ با شروع طرح تملک و مسیرگشایی خیابان جام جم مراغه، افزون بر تخریب بیش از ۶۳۰ واحد مسکونی و تجاری، نزدیک به هفت هکتار از بافت تاریخی و قدیمی شهر نیز با خاک یکسان شد و متأسفانه همگام با این تخریب‌ها، قسمتی از بازار سر پوشیده و قدیمی شهر و دانه‌های ارزشمند فرهنگی و تاریخی دیگری چون؛ خانه آصف‌خان هم با مساحتی نزدیک به  ۴ هزار متر مربع که منزل مسکونی یکی از ملاکین قدیمی شهر بود، ویران شد.
این طرح که در ابتدا قرار بود به منظور بازسازی و نوسازی بافت فرسودۀ شهری اجرا شود، متأسفانه بر اثر غفلت و بی‌توجهی و عدم شناسایی مسؤلین شهری منجر به نابودی و از بین رفتن مروارید‌های ارزشمند تاریخی و فرهنگی شد. این در حالی است که با یک اقدام قاطعانه و جابجایی مسیر طرح، می‌شد به راحتی آنها را حفظ نمود و در برگ برگ تاریخ کهن این سرزمین جای داد. این غفلت‌ها درحالی رخ می‌دهند که در سایر شهرهای میهن اسلامی‌مان، از جمله؛ یزد و کاشان با توجه ویژه به این‌گونه خانه‌های تاریخی و با ارزش، بازارهای قدیمی شهر و سرمایه‌گذاری برای حفظ آنها، چنین آثار با ارزش را به جاذبه‌های توریستی و گردشگری تبدیل می‌کنند و در کنار حفظ ارزش‌های تاریخی شهر، جلب گردشگران داخلی و خارجی منجر به تحول اقتصادی شهر نیز می‌شوند. اما نمی‌دانم چرا با وجود چنین پتانسیل‌هایی، چنین غفلت‌هایی رخ می‌دهد و چرا به این مهم اندیشیده نمی‌شود.
هم چنین می‌توان به عنوان نکتۀ بسیار مهم و حائز اهمیت در اجرای این طرح متذکر شد، با اینکه اجرای این پروژه نزدیک به ۱۵ سال است که کلید خورده است، اما تا کنون به پایان نرسیده، و به طور کامل به بهره داری نرسیده است و در بعضی نقاط نیز ظاهراً موضوع تملک با مشکل مواجه شده است. هم اکنون نیز به دلیل عدم توجه مسؤلین شهری مرتبط با اجرای این طرح،  جام جم به شکل وصله‌ای ناجور در بافت مرکزی شهر درآمده است و پیشرفت فیزیکی و عملیات اجرایی آن به صورت لاک‌پشتی پیش می‌رود، طرحی با چنین وسعت، اصلاً درخور و شایستۀ مرکز شهر نیست و نیازمند چاره‌اندیشی مسؤلین شهری برای اتمام عملیات اجرایی آن است.
همچنین شایان ذکر است که قبل از شروع  اجرای این طرح، شهرداری مراغه برای آیندۀ این طرح، پیامد های بسیار خوش بینانه‌ای را  نوید داده بود، و قرار بود با اجرای آن از عرض ۱۲۰ متری تملک شده، ۶۰ متر به خیابان ۲ بانده تبدیل شود، اما به دلیل واقع شدن ورودی‌های پارکینگ زیرزمینی در این منطقه، عرض مفید این خیابان در این نقاط به حدود ۱۵ متر رسیده است و کلیۀ ساختمان‌های احداث شده  نیز، اغلب تجاری و خدماتی هستند و عموماً فاقد پارکینگ‌اند. همچنین؛ طی قراردادی جداگانه مقرر شده بود که به منظور تأمین پارکینگ ساختمان‌های موجود در طرفین طرح ، زیر زمین خیابان به وسعت بیش از سه هکتار به پارکینگ تبدیل شود، اما در این خصوص چنین به نظر می‌رسد که این پارکینگ پاسخگوی واحدهای تجاری پیش‌بینی‌شده در نقشۀ معماری زیر زمین نخواهد بود. زیرا پس از اتمام طرح ، حتی اگر کل عرض خیابان احداثی به پارکینگ نیز تبدیل شود، کفاف کسری پارکینگ ساختمان‌های احداث شده و یا آتی را نیز نخوهد داشت، چنین به نظر می‌رسد که مجری طرح بیشتر در اندیشۀ سود‌جویی بوده است تا اندیشه به آیندۀ طرح و حفظ فضاهای شهری. از دیگر سوی می‌توان یادآور شد که از اهداف اصلی این طرح ، هدایت قسمتی از ترافیک سنگین خیابان‌های شهید آیت ا…بهشتی به آیت ا… کاشانی و اوحدی به خیابان جام جم بود، اما متأسفانه با نظر به مشکلات ترافیکی مشهود در این خیابان‌ها، این مهم نیز اتفاق نخواهد افتاد. چون با وجود اینکه باند غربی جام جم زیر ترافیک است، اما به علت حجم بالای تردد روزانه و ترافیک سنگین در خیابان‌های یاد‌شده، حتی بعد از اتمام اجرای خیابان جام جم نیز، همین خیابان به خودی خود به یکی از معضلات ترافیکی شهر تبدیل خواهد شد. از این‌رو با نظر به مشکلات مطرح شده در این بخش، آنچه که تاکنون در این قسمت از محدودۀ شهری اجراشده است، چنگی به دل نمی‌زند و نیازمند نگرش و تأمل است.
بر این اساس با بررسی، مطالعه و مشاهدۀ مشکلات اجرایی طرح ۱۲۰ متری جام جم که با گذشت ۱۵ سال از شروع اَش، همچنان ناتمام مانده است، جای بسی بحث و سؤال که چرا مسؤلین دلسوز شهری برای تعجیل در کار و سرعت بخشیدن به عملیات اجرایی این طرح نیمه‌کاره با دست‌اندرکاران و مجریان آن وارد مذاکره نمی‌شوند؟ به امید روزی که این طرح با پیگیری مقامات عالی رتبۀ شهرمان افتتاح شود و به بهره برداری برسد.

نویسنده : مهندس مهرداد آشنا متخصص شهرسازی