به گزارش پایگاه اطلاع رسانی رصدمراغا ، اگر ساکن مراغه هستید و هنوز برای سفر رفتن تصمیم نگرفتید، به شما توصیه می کنیم که این گزارش را حتما بخوانید. چون با جاذبه های گردشگری مراغه و مجاور این شهر آشنا خواهید شد، که با شناخت آنها می توانید یک روز به یادماندنی را برای خودتان و همسفرانتان ایجاد کنید.

رصدخانه مراغه

رصدخانه مراغه یکی از یادگارهای علمی و فلکی خواجه نصیرالدین طوسی؛ فیلسوف، ریاضیدان و منجم بزرگ دوره ایلخانی و صاحب رساله مشهور اخلاق ناصری و زیج معروف ایلخانی است که به دست او، با همراهی عده ای از فضلا و دانشمندان بنا شده. این رصدخانه زمانی از مشهورترین رصدخانه های اسلامی بوده که آوازه آن تمام جهان آن روز را فرا گرفته و تاکنون با این همه تطورات و تغییراتی که در جهان پدید آمده هنوز هم نام آن رصدخانه و بانی آن بر سر زبانهاست.

در سال ۶۵۷ هجری به دستور خواجه بزرگ طوسی؛ “فخرالدین ابوالسعادات احمد بن عثمان مراغی” معمار معروف آن عصر، ساختمان وسیع و با شکوه رصدخانه را با نقشه استاد شروع نمود. محلی که برای رصدخانه انتخاب شده بود تپه ای است که در شمال غربی شهر مراغه واقع شده و اینک بنام رصدخانه مراغه معروف است.

در جوار رصدخانه، سرایی عالی برای استفاده خواجه و منجمین ساخته شده و مدرسه علمیه ای جهت استفاده طلاب دانشجو نیز احداث گردیده بود. این کارها مدت ۱۳ سال به طول انجامید، تا اینکه هلاکو در سال ۶۶۳ ه. ق. درگذشت. لیکن خواجه تا آخرین دقایق عمر خود مواظبت و اهتمام بسیار نمود که آن رصدخانه و کتابخانه از بین نرود و خللی در کار آنجا رخ ندهد و تقویم و زیج ایلخانی حاصل این تلاش بی وقفه بوده است.

هم اکنون از بزرگ ترین مرکز علمى منطقه، تنها قسمت هاى کوچکى بر بلنداى تپه مشرف به شهر مراغه باقیمانده است. خوشبختانه در طول دهه پنجاه با کاوش هایى که به سرپرستى دکتر پرویز ورجاوند انجام شد باقیمانده هاى این بنا مرمت شده است. در حال حاضر، گنبدی بزرگ به جهت حفظ بناهای باقیمانده بر روی آن قرار داده شده که ظاهرا به صورت نمایشگاه نیز از آن استفاده می شود.

متاسفانه رصدخانه مراغه علی رغم شهرت جهانی که دارد مدت ها است که مورد بی مهری مسئولان قرار گرفته است و هیچ کار ارزشمندی برای تجدید بنای آن صورت نگرفته است و از هر مسئولی در این خصوص سوال می شود انگشت اشاره را به سمت دیگر افراد می گیرد و به نوعی شانه خالی می کند .

برج های تاریخی مراغه

وجود برج‌ها و گنبدهای تاریخی باقی مانده از تمدن قبل و بعد از دوره اسلامی به ویژه از دوره سلجوقی و ایلخانی در مراغه، این شهر را به مکانی ویژه برای جذب گردشگران داخلی و خارجی مبدل کرده است.
برج‌ها و گنبدهای تاریخی مراغه بناهای یادبود و آرامگاهی بوده و شامل برج‌های سرخ، کبود ، مدور ، غفاریه و آقالار است که از نسل‌های گذشته در نقاط مختلف شهر به یادگار مانده است.
وجود برج‌های دیگری که در اثر بلایای طبیعی از بین رفته در این شهرستان محتمل بوده و در کاوش‌هایی که در سال ‪ ۱۳۸۰توسط باستان شناسان در محوطه بناهای تاریخی گنبد کبود و مدور انجام شده بقایای دو برج تاریخی دیگر در این محوطه شناسایی شد.
دراین میان ، گنبد سرخ مراغه قدیمی‌ترین گنبد بجا مانده در این کهن شهر می‌باشد که به سال ‪ ۵۴۲هجری قمری و در دوره سلجوقیان به عنوان یادمان و به صورت مربع القاعده و در دو طبقه ساخته شده است ؛ این گنبد از نظر ساخت و نوع تزیینات مورد استفاده ، موجب الهام در ساخت برج‌های دیگر بوده است.
در تزیینات داخلی و بیرونی این برج از گچ‌بری‌های ماهرانه و شگفت‌انگیز که آیات قرانی به سبک کوفی که نگاه هر بیننده‌ای را خیره می‌کند ، استفاده شده است.

گنبد کبود در قسمت جنوب شرقی مراغه و در بافت مرکزی شهر واقع بوده و به صورت بنایی ‪ ۱۰گوش احداث و به گنبد مادر هلاکو در بین ساکنان شهرت یافته است.
حاشیه بندی، دندانه کاری‌های دیدنی که در قسمت گلوی گنبد کار شده و همچنین تزیینات مرکب از آجر سفال و کاشی فیروزه‌ای به کار رفته در ساخت این گنبد آن را به عنوان گنبدی منحصر به فرد در سطح کشور مطرح ساخته است.
این گنبد که در قسمت زیرین خود به آیات قرآنی مزین شده همواره مورد توجه گردشگران داخلی و خارجی بوده و غالب گردشگران انگیزه سفر خود به این شهر تاریخی را بازدید از جمله این برج عنوان می‌کنند.

گنبد مدور در جوار گنبد کبود از دیگر برج‌های مراغه بوده که دارای پلانی مدور شامل دو طبقه سردابه و نمازگاه است که در سال ‪ ۵۶۳هجری قمری با استفاده از مصالح سنگ‌های آهکی و حجاری شده و آجرهای خشتی و ساروج ساخته شده است.

بنای گنبد مدور مراغه ظاهری‌ ساده‌ دارد و نظیر نوعی‌ برج‌ دفاعی‌ است‌ که‌ فاقد تزئینات‌ می ‌باشد. فقط‌ درب‌ ورودی‌ آن‌ با نقوشی‌ مشابه‌ نمای‌ اصلی‌ گنبد سرخ‌ آذین‌ شده‌ است‌. ارزش بنا در این است که ترقی و تکامل نمای مینایی را طی دوران کوتاه میان تاریخ احداث این بنا و تاریخ ساخت گنبد سرخ نشان می‌دهد. این بنای آجری بروی سکوی بلندی از سنگ که سردابی در میان دارد، قرار گرفته ‌است.

برج غفاریه مراغه که به ” ابوسعید بهادرخان ایلخان ” نسبت داده می‌شود ، از دیگر برج‌های معروف این شهر بوده که برخلاف سبک معماری سلجوقیان در ساخت آن از آجر لعابدار کمتر استفاده شده و کاشی کاری جای آنرا گرفته است.
وجه تمایز این برج با دیگر برج‌ها در بکارگیری پنجره‌های کاذب می‌باشد که سازنده آن قصد القا روشنایی و نور به صورت نمادین را در محل داشته است.

مقبره آقالار

مقبره آقالار مراغه که در بلوار شهید مقدم خیابان راه آهن خیابان آقالار واقع شده است بعنوان بنای باقیمانده از دوره زندیه بیانگر نوع و سبک معماری آن دوره بسیار حائز اهمیت است مقبره آقالار بنایی چهار ضلعی آجری است که بر روی قبر میر عبدالفتاح موسوی مراغی شاعر و عارف نامی دوره زندیه ساخته شده است. مقبره آقالار مراغه به دستور ظل السلطان و به خاطر ارادتی که به مراد خود میر فتاح موسوی داشته در سال ۱۱۷۵ ه . ق در مراغه بنا گردیده ‌است و در سال ۱۲۴۷ به وسیله حاج عباسعلی بنابی که خود نیز در این مقبره مدفون است مرمت شده‌ است.

میر عبدالفتاح از شعرا و علمای معروف مراغه و شیخ آلاسلام عصر خود بود. وی به صحبت عارف بزرگوار عصر خود میر محمد تقی شاهی مشهدی ( متوفی ۱۱۵۰ هجری قمری معاصر شاه سلطان حسین صفوی) نایل آمده و به دست او به فقر مشرف شده و به مقامات عرفانی توفیق حاصل کرده، سپس به مراغه برگشته و در آنجا توطّن نموده است. وی در سال ۱۱۵۷ هجری قمری در ایام حکومت کریم خان زند در گذشته و مقبره مزبور، در این سال بر مزارش ساخته شده و چون اشراق در زمان حیاتش به  میر مشهور بوده، این مقبره به قبر میر معروف گشته است.